(Mocht je deze blog lezen naar aanleiding van mijn mail, mijn excuses voor de typefout. Ik kon het helaas niet meer herstellen).

De onderpresteerder, mooie titel voor deze blog. Deze week kwam ik op internet weer enkele artikelen tegen over hoe een hoogbegaafde zo goed kan zijn om niet zijn of haar eigen ding te doen.

Wat heeft dat te maken met onderpresteren zul je je misschien afvragen? Ik heb al eerder een blog geschreven over het verspillen van je talenten (lees die blog), maar nu wil ik wat specifieker ingaan op de problematiek van onderpresteren.

Wat is eigenlijk onderpresteren? Volgens Wikipedia: "Onderpresteren is het onder een bepaald niveau presteren". Dat is een logische verklaring. Veel belangrijker is het om te achterhalen waar het vandaan komt en waarom veel hoogbegaafden hier last van hebben?

Eigenlijk is het voor hoogbegaafden redelijk simpel te verklaren. Het is al begonnen op de lagere school. Als je een hoogbegaafde leerling bent, ben je sneller dan je medeleerlingen. Om niet uit de toon te vallen pas je je aan en ga je je vanzelf op een lager niveau afstellen. Daar is het 'probleem' dus al begonnen. Dit heb neem je de hele schooltijd met je mee.

Uiteraard kan onderpresteren ook het gevolg zijn van een motivatie probleem, maar dat laat ik hier even buiten beschouwing. Dat doe ik omdat ik van mening ben dat een motivatie probleem een onderliggende oorzaak heeft en niet alleen maar met motivatie te maken heeft.

Als ik kijk naar onderpresteren bij volwassenen, dan zijn er 3 aspecten; teleurgesteld zijn in de baan en de verwachtingen daarin, waardoor het plezier en dus de motivatie is verdwenen. Hierdoor wordt het werk er met een "jantje-van-leiden" vanaf gebracht. Deze vorm van onderpresteren is begrijpelijk. Hier zal de volwassene wel het heft in eigen hand moeten nemen. In deze situatie doorgaan heeft vaak een "burn-out" of "bore-out" tot gevolg.

Het andere aspect is vergelijkbaar met de lagere school. Je verricht meer werk dan je collega's en begint je af te vragen waarom jij zoveel doet, of andersom waarom anderen zo weinig doen. De valkuil hier is dat je je gaat aanpassen aan de snelheid van je collega's en ook hier is onderpresteren geboren.

Het 3e en laatste en misschien wel het belangrijkste aspect is volgens mij "echt" onderpresteren. Wat versta ik hieronder? Bewust minder doen dan je eigenlijk kunt. Hier kunnen meerdere redenen aan ten grondslag liggen. Niet geloven in jezelf; angst om te falen; gezien worden als 'uitslover'; je minder voelen dan de ander en zo kun je er zelf ook nog wel een paar bedenken.

Zelf heb ik altijd het gevoel gehad mij extra te  moeten bewijzen en daarom deed ik juist veel meer dan de anderen. Dus geen 'onderpresteerder' maar 'overpresteerder'. De afgelopen jaren heb ik daar balans in gevonden, wat eerst resulteerde in onderpresteren. Nu denk ik dat ik ben aangekomen op presteren op mijn niveau. Ja ik doe nu eenmaal iets meer dan mijn collega's en vind dat nu niet meer erg. Ook heb ik niet meer het gevoel dat anderen juist harder zouden moeten werken. Iedereen doet wat hij kan, op zijn of haar eigen niveau.

Heb ik nog tips? Eigenlijk maar 1; doe wat je voelt. Als je het gevoel hebt dat je meer kunt doen, uiteraard zonder jezelf extra te belasten, doe dat gewoon. Accepteer dat anderen daar iets over kunnen zeggen, dat hoort er nu eenmaal bij. Jij bent en blijft anders dan de rest. Probeer dat om te zetten in je voordeel.

Heb je last van onderpresteren en lukt het je niet om daar zelf door heen te  breken, maak dan vrijblijvend een afspraak met mij.

Ik ben benieuwd of jij last hebt van onderpresteren en hoe je daar mee omgaat. Heb je er geen last van, deel dan je tips met anderen.